class="post-template-default single single-post postid-2267 single-format-standard"

7 sự thật đáng kinh ngạc về thức ăn

22 Jul 2017
7-su-that-dang-kinh-ngac-ve-thuc-an

Thức ăn có tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn: làm thay đổi tâm trạng, củng cố mối quan hệ khi ăn cùng bạn bè và thể hiện phong cách riêng của từng người.

Nhưng thức ăn cũng có mặt hạn chế. Ta lo lắng về thức ăn không sạch, về việc tăng cân và cách kiểm soát những gì mình nạp vào cơ thể. Ăn không chỉ là niềm vui mà cũng liên quan đến việc tự đấu tranh với chính mình.

Trong vài thập niên gần đây, ta đã thu được một lượng lớn kiến thức về thức ăn. Dưới đây là 18 phát hiện yêu thích của tôi.

1. Bạn không biết khi nào mình thật sự no

Ta thường nghĩ rằng lượng thức ăn mình nạp vào cơ thể phụ thuộc vào việc mình đói đến mức nào. Nhưng ngoài yếu tố này thì ta còn bị tác động bởi kích thước của đĩa, muỗng, bao bì và nhiều thứ khác nữa.

Điều này thể hiện rõ nhất trong một nghiên cứu mà người tham gia trong nhóm 1 đã ăn một bát súp liên tục được bí mật làm đầy từ dưới bàn (Wansink và cộng sự, 2005). Nhóm 2 ăn thêm súp theo cách thông thường. Người ở nhóm 1 đã ăn gần gấp đôi lượng súp nhưng không cảm thấy no hơn.

Bài học rút ra từ câu chuyện kỳ ​​lạ này là dạ dày chỉ truyền đi những thông điệp đơn giản về lượng thức ăn ta đã ăn. Thay vào đó, ta thường dựa vào những gì mình nhìn thấy và mắt thường thì lại dễ bị đánh lừa.

Mẹo ăn uống lành mạnh: chọn loại đồ chứa thức ăn nhỏ hơn và không sử dụng những chiếc bát tự làm đầy.

2. Chất béo = xấu?

Nhiều người tin rằng thức ăn giàu chất béo là xấu. Các chiến dịch y tế công cộng, sách vở và các bài báo trong những năm 1980 đã cổ xúy cho ý tưởng này.

Vấn đề nằm ở chỗ không phải tất cả các chất béo đều xấu, mà thực tế là một số chất béo lại rất tốt và cần thiết. Do đó người ta tránh những khẩu phần ăn nhỏ có hàm lượng chất béo cao để chọn khẩu phần ăn lớn có hàm lượng chất béo thấp. Trên thực tế, bữa ăn có hàm lượng chất béo thấp có thể làm ta hấp thụ nhiều calo cao hơn vì ta sẽ nạp vào cơ thể nhiều thức ăn hơn.

Bởi vì mọi người nghĩ rằng chất béo là xấu, vài món ăn bị liệt vào danh sách thức ăn xấu một cách vô lý, trong khi thức ăn ít béo khác vốn tốt cho ta. Điều này dẫn đến việc người ta thường xem nhẹ lượng calo trong thức ăn “tốt” có hàm lượng chất béo thấp và ngược lại (Carels và cộng sự, 2006). Sự khác biệt trong nghiên cứu là khoảng 35%.

Điều này cũng đúng ở các nhà hàng bán các món ăn xếp loại “tốt cho sức khỏe” được thực khách ước lượng là chứa ít hơn 35% lượng calo so với thực tế.

Không đơn thuần là ăn trưa
Không đơn thuần là ăn trưa

3. Không đơn thuần là ăn trưa

Ăn cùng nhau có những ý nghĩa về mặt tinh thần sâu sắc.

Theo một nghiên cứu của Kniffin và Wansink (2012), bữa trưa là một bữa ăn cực kỳ nghiêm túc, đặc biệt là khi ăn cùng người yêu cũ. Họ phát hiện ra rằng so với đi uống cà phê hay nói chuyện điện thoại thì việc ăn cùng người yêu cũ kích thích sự ghen tuông nhiều nhất.

Dùng bữa cùng người khác gây ảnh hưởng lớn đến tâm trạng: nó không bao giờ chỉ đơn thuần là một “bữa trưa”.

4. Càng lớn tuổi thì vị giác càng kém

Ta càng lớn tuổi thì vị giác của ta càng kém đi. Một nghiên cứu cho thấy khả năng nhận biết muối trong thức ăn bị ảnh hưởng nhiều nhất, cũng như khả năng nếm được vị “umami” (vị ngọt thịt) hiện được coi là một trong những vị cơ bản cùng với vị ngọt, chua, mặn và đắng (Mojet và cộng sự, 2001).

Tùy thuộc vào mùi vị thật sự của món ăn, người cao tuổi có thể cần phải tăng thêm từ 2 đến 9 lần lượng gia vị như muối để nếm được một vị thức ăn nào đó. Đàn ông có vẻ đặc biệt bị ảnh hưởng bởi tình trạng suy giảm vị giác này.

Một phần vì người cao tuổi có ít nụ vị giác hơn, nhưng lý do chủ yếu là vì cảm giác về mùi vị bị suy giảm theo tuổi tác. Ta thật sự nếm được nhiều mùi vị thức ăn hơn qua việc sử dụng mũi, nên khi khứu giác suy yếu thì cảm nhận vị giác cũng giảm theo.

5. Cà rốt có vị lạ khi ăn trong bữa sáng

Ta thường nghĩ rằng việc thích hay không thích một món nào đó là thuộc về bản chất của món ăn. Nhưng một thí nghiệm tư duy đơn giản cho thấy điều này không đúng.

Bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu phải ăn duy nhất một củ cà rốt vào lúc 6 giờ sáng? Nó có mùi vị giống như khi nó được trộn với các loại rau và thịt khác và khi nó được ăn vào thời điểm “bình thường” trong ngày hay không?

Không hề.

Bối cảnh khi ta ăn ảnh hưởng đến ta nhiều hơn ta tưởng, bao gồm việc ăn vào lúc nào, ăn ở đâu và bên những ai.

6. Nhân viên phục vụ béo = khách hàng béo

Sau đây là một ví dụ cho thấy bối cảnh tác động đến việc chọn món của bạn. McFerran và cộng sự (2010) đã xem xét tác động của trọng lượng cơ thể nhân viên phục vụ đối với sự chọn món của bạn.

Họ thấy rằng những người đang ăn kiêng khi được một nhân viên phục vụ béo gợi ý lựa chọn những món ăn nhẹ không tốt cho sức khỏe thì ăn nhiều hơn so với khi được gợi ý bởi nhân viên phục vụ thon thả. Bạn có thể nghĩ kết quả phải ngược lại, tức là là nhân viên phục vụ béo sẽ khiến bạn không muốn ăn. Nhưng rõ ràng là không. Thay vào đó, tình huống này có thể vô thức khiến những người đang ăn kiêng cảm thấy được phép ăn quá mức. Nói cách khác: nếu cô ấy có thể ăn quá mức thì tôi cũng có thể!

Điều bất ngờ là trường hợp của những người không ăn kiêng lại trái ngược. Họ ăn nhiều hơn khi được phục vụ bởi nhân viên thon thả. Điều này có thể đơn giản là do những người hấp dẫn (thon thả) thường có sức thuyết phục hơn.

7. Bạn bè béo = bản thân béo

Việc nói rằng có bạn bè béo khiến ta cũng béo theo có thể là nói quá, dù có bằng chứng chứng minh cho điều này. Christakis và cộng sự (2007) phát hiện ra rằng khả năng một người bị béo phì tăng 57% nếu bạn bè của họ béo phì.

Tuy nhiên, ta có thể nhận định chắc chắn là mọi người bị ảnh hưởng rất lớn bởi hành vi ăn uống của những người xung quanh. Ta thấy rõ ràng trong các nghiên cứu rằng con người ăn nhiều hơn khi những người xung quanh ăn nhiều hơn và ngược lại. Phụ nữ dường như đặc biệt nhạy cảm với điều này.

Ngay cả khi ăn một mình thì lựa chọn của ta cũng bị ảnh hưởng gián tiếp bởi “chuẩn mực xã hội” này. Khi các quy tắc được áp dụng trong các thử nghiệm, người ta có thể ăn ít hoặc nhiều hơn ý họ muốn. Một ví dụ hay là đàn ông được cho là có khẩu phần lớn và phụ nữ có khẩu phần nhỏ. Do đó theo chuẩn mực thì người ta cho rằng nên chọn cho đàn ông món bít-tết và phụ nữ thì là món salad.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Để lại bình luận